بسم الله الرحمن الرحیم
تبیین "عدالت و پیشرفت توأمان" بر اساس ایده محوری انقلاب(اداره جامعه بر اساس دین)
(متن جلسه دوم  از مرحله چهارم اندیشه ورزی برای عدالت و پیشرفت توأمان- دوم شهریور ماه سال حرکت به سوی اصلاح الگوی مصرف، مصادف با ماه مبارک رمضان سال 1430)
در جلسه اول عرض شد که برای برنامه ریزی مثبت اجتماعی تعریف "هدف، جاده و ماشین" ضرورت دارد. هدف ما در دهه چهارم انقلاب اسلامی تحقق گفتمان "عدالت و پیشرفت توأمان" است؛ که تحقق آن وابسته تام به حرکت نخبگان حوزوی و دانشگاهی در جاده تولید اندیشه، حرکت مردم و جوانان در جاده مطالبه و حرکت مدیران در جاده "تقنین و اجرا و نظارت" است. جاده ما در این دهه که اگر در آن حرکتی اتفاق افتاد آن هدف به آن خواهیم رسید، جاده اندیشه ورزی و تئوری پردازی، جاده مطالبه و خواستن و جاده قانون گذاری، اجرا و نظارت است.
کمونیست ها هم به دنبال عدالت بوده اند، شما هم  می گویید در دهه ی چهارم به دنبال عدالت هستید! در رساله های عملیه و کتب اخلاق هم عدالت دارای یک معنای خاص می باشد. در دستگاه نظام سرمایه داری نیز عدالت معنا دارد. در نظام غربی عدالت به  بیمه های تأمین اجتماعی و بیمه های بیکاری تفسیر می شود. پس وقتی می خواهیم در مورد گفتمان دهه چهارم صحبت کنید؛ باید مراد خود از عدالت را در دهه چهارم شفاف سازید. این کار به شما کمک می کند تا به انحراف نروید.
  بنابراین موضوع این دوره  از بحث تببین مفهوم "عدالت و پیشرفت توأمان" در ادبیات انقلاب است. و این امر باعث جلوگیری از انحراف می گردد. در این دوره از بحث به تدریج از تعریف مارکسیتی از عدالت ، تعریف انتزاعی از عدالت، تعریف سرمایه داری از عدالت و تعاریف فردی در فقه و اخلاق از عدالت فاصله می گیریم. باید دقت کنید، که "عدالت و پیشرفت توأمان"  در ادبیات انقلاب مطرح شده است.
 همیشه ضریب اهمیت تبیین هدف 4، جاده 2 و ماشین 1 است. بنابراین مهم ترین کار ما این است که هدف را تبیین کنیم، هدف چه ویژگی هایی دارد؟ چه شرایطی بر آن حاکم است؟ فرقش با بقیه اهداف چیست؟ برای روشنتر شدن موضوع دهه چهارم انقلاب  به دو نکته مهم قبل از شروع مباحث اشاره می کنم.
1.      انقلاب به دنبال اداره جامعه بر مبنای دین است. بنابراین نمی توان درک از "عدالت و پیشرفت توأمان"  را بر مبانی غیر دینی و یا مبانی دین در مورد فرد ارائه نمود. برای اینکه فضای حاکم بر تبیین "عدالت و پیشرفت توأمان" مشخص شود مثالی را مطرح می کنم. استفاده از خورشید در سالهای قدیم به استفاده های محدودی همچون استفاده از حرارت خورشید  محدود می شده است. ولی در سالهای اخیر از خورشید انرژی برق هم استحصال می شود. بدیهی است این پدیده به معنای تکامل خورشید نیست، بلکه به معنای تکامل فهم انسان از خواص خورشید و دستیابی به شیوه های استفاده از انرژی خورشیدی می باشد. انقلاب اسلامی هم  با طرح ایده "اداره جامعه بر مبنای دین" زمینه "تکامل معرفت دینی" را محقق نموده است. در سالهای گذشته استفاده از ادبیات وحی به استنباط "اخلاق و احکام و اعتقادات" فردی محدود بود ولی با پیدایش انقلاب اسلامی، موضوع استفاده از ادبیات وحی تا سطح پاسخگوئی به مسائل اجتماعی تکامل یافته است. پاسخگوئی به موضوعاتی مانند "عدالت و پیشرفت توأمان" در چنیین فضائی باید مورد بحث قرار بگیرد.  دین اسلام دین ثابت و کاملی است. ولی در شرایط انقلاب با برکت اسلامی ما به دنبال پاسخگوئی به اقتصاد، سیاست و فرهنگ جامعه بر مبنای دین هستیم.  پس سطح سوالات جدید از دین نیاز به استنباط جدید از دین دارد و استنباط از دین با نسخه برداری از نسخه های غربی در تعارض است. فهم امام عصر ارواحنا فداه از دین کامل و تمام است ولی  در دوران غیبت ابزار دستیابی به دین، تفقه در ادبیات وحی است. تفقه؛ استناد قاعده مند موضوعات به اسلام است ؛که غير از فعاليت علمي مسلمانان در مورد يک موضوع است. در دوره غيبت تلاش عقلاني قاعده مند اصل مي باشد و استناد موضوعات به اسلام به محوريت فهم شهودي يا اخباري حجيت ندارد. اين شيوه در دوران غيبت به اجتهاد مصطلح معروف است. بنابر این در موضوع"عدالت و پیشرفت توأمان"  نیز باید بر اساس مبانی دینی، اندیشه دینی و کاربردی مطرح شود. به تدریج باید در این مسیر حرکت نمائیم.این به معنای تکامل معرفت دینی است. فهم از دین از مقیاس فردی به مقیاس فهم اجتماعی و فهم حکومتی از دین  در حال تکامل است. ما فهم گذشتگان خودمان، فهم مؤمنین را  انکار نمی کنیم. بلکه می گوئیم جامعه شیعه به ظرفیت فهم اجتماعیات اسلام رسیده است. پس اگر به دنبال این هستید که هدف دهه چهارم را درست معنا کنید؛ توجه به این مسأله اولین ضرورت است. اگر به استنباط از اسلام در سطح مسائل اجتماعی توجه شود آنگاه در دهه چهارم به دنبال الگوهای غربی و شرقی نمی روید.
2.     نکته دیگری که باید به آن توجه کرد  این است که  برای تبیین"عدالت و پیشرفت توأمان"  ما نمی توانیم به تعاریف عرفی اتکاء نمائیم . تعریف باید  فنی و تخصصی باشد. اگر توانستید تعریف فنی و تخصصی از مسائل ارائه بدهید می توانید عدالت را محقق کنید. البته باید توجه کرد که تعاریف تخصصی در دنیای امروز بر مبنای سه روش تولید می شوند. در دنیای امروز یک روش ، "منطق انتزاعی" یا "منطق صوری" است. برای تعاریف تخصصی یک منطق دیگر هم داریم که از آن به "منطق مجموعه نگر" تعبیر می کنیم. منطق دیگری هم وجود دارد که به "منطق تکاملی" موصوف است. بنابراین ما برای "عدالت و پیشرفت توأمان" یا هر موضوع دیگری مثل اصلاح الگوی مصرف -که امسال سال حرکت مردم و مسئولین به سمت اصلاح الگوی مصرف است.-  می توانیم بر اساس هریک از این سه منطق تعریف تخصصی ارائه نمائیم. منطق انتزاعی به یک شکل تعریف می کند. منطق مجموعه نگر دانشگاه -که ربط بین امور ملاحظه می کند- به یک شکل دیگر تعریف می کند. منطق تکاملی هم به شکل دیگری تعریف می کند. اجمالاً این  را بدانید بحثهائی را که ما در جلسات آینده  ارائه می دهیم مبتنی بر منطق تکاملی است. البته در این جلسات از علل ناکارآمدی "منطق صوری" و "منطق مجموعه نگر" بحثی نمی نمائیم وبحث از برتری "منطق تکاملی" را به بحث های بنیادی تر واگذار می کنیم. در این دوره تعاریف خود از "عدالت و پیشرفت توأمان"  را بر اساس منطق تکاملی ارائه می نمائیم.
 والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته